UG Krishnamurti zmarł w wieku osiemdziesięciu dziewięciu lat tak, jak żył – bez rozgłosu, bez ceremonii, bez duchowych deklaracji o „odejściu w mahasamadhi”. Po kolejnym defekcie ciała po prostu uznał, że wystarczy. Położył się do łóżka, zaprzestał przyjmowania leków i posiłków, odszedł. Nie było pośmiertnych komunikatów od zarządców duchowej organizacji, ponieważ nigdy takiej organizacji nie stworzył. Zostali tylko przyjaciele – liczna gromadka ludzi, których na przestrzeni życia zgromadził wokół siebie nie jako guru, lecz jako równy wśród równych.
Historia UG Krishnamurtiego to opowieść o człowieku, który przeszedł przez doświadczenie tak radykalne, że odmienił fundamentalnie ludzkie postrzeganie rzeczywistości. Był nieuchwytny – poruszał się wyłącznie po sieci przyjacielskich kontaktów, bez kalendarzy, terminarzy spotkań, satsangów czy błogosławieństw. Nie wygłaszał wykładów, nie budował świątyń, nie zbierał wyznawców. A jednak jego historia i przesłanie dotarły do tysięcy ludzi na całym świecie, fascynując tych, którzy mieli odwagę spojrzeć poza utarte schematy duchowości i religii.
Cień słynnego imiennika
Ponieważ UG, czyli Uppaluri Gopala, nosił popularne skądinąd w Indiach nazwisko Krishnamurti, siłą rzeczy kojarzony był nieustannie ze swym słynnym imiennikiem, Jiddu Krishnamurtim. Żył i działał w jego cieniu, chociaż czasami i w jego świetle. Ich drogi często krzyżowały się, co, pomijając już zbieżność nazwisk, nie było niczym dziwnym, gdyż obaj mieli wspólny i długi epizod z Towarzystwem Teozoficznym. Jiddu był gwiazdą tegoż Towarzystwa, UG, z kolei, renomowanym lektorem. Wiedzieli o sobie, czasami się spotykali, żeby w końcu znaleźć się w opozycji do siebie.
UG wyrastał w zamożnej rodzinie bramińskiej. Szybko też, na skutek splotu rodzinnych okoliczności, znalazł się pod wpływem swego dziadka, bramina i zamożnego prawnika zarazem. Dziadek, choć był znanym i uznanym prawnikiem, człowiekiem konkretnym i pragmatycznym, miał również „słabość”. Jak na zamożnego bramina przystało, gościł w swoim domu wręcz tłumy rozmaitych panditów, sadhu, swamich. Prowadził z nimi religijno-duchowe dysputy, spory, współorganizował religijne mityngi. W domu na okrągło czytano Bhagawadgitę i inne tak zwane święte teksty. W takiej atmosferze wyrastał młody UG, który, z jednej strony będąc poddany silnej religijnej indoktrynacji, zarazem, jako wyjątkowo bystry młodzian, zaczął szybko dostrzegać rysy na tym religijnym „malowidle”.
Po pierwsze UG zauważył, że większość gości domu bardziej niż Krysznę z Bhagawadgity kocha pieniądze dziadka. Po raz pierwszy mógł też przekonać się, jak nie działa w życiu słynna wedyjska zasada „jedności myśli, słów i czynów”, zasada być może szczególnie trudna do wcielenia w życie na gruncie religijnym, gdzie niezależnie od wiary w taką czy inną formę boską imię jej zawsze brzmiało: pieniądz. Mając tak ogromne pole do prowadzenia religijno-duchowych obserwacji, UG bardzo szybko wyleczył się z rozmaitych iluzji. Do tego stopnia, że wręcz, kiedy dorósł, zerwał z tym hinduistycznym światem mistyki. I wręcz arogancko demonstrował swoją niechęć do tego świata.
Spotkanie z Ramaną Maharshim
Kiedy w latach czterdziestych był studentem psychologii, zdarzyło się, że jego przyjaciel wręcz siłą zawiózł go do Tiruvannamalai, gdzie swój aśram miał słynny już wówczas w Indiach Ramana Maharshi. I najprawdopodobniej wówczas stało się coś, co zdecydowało o przyszłości UG. Młody Hindus miał zapytać mędrca spod Arunaczali o to, czy istnieje coś takiego jak oświecenie. Ramana miał odpowiedzieć: tak. Z kolei UG zapytał, czy można je otrzymać od razu, czy wiodą do niego jakieś stopnie. Maharshi odpowiedział, że od razu. Odpowiedź ta na tyle zachęciła UG, że zadał jeszcze jedno pytanie – czy jesteś w stanie mi to dać? I wtedy dobrotliwy Ramana odparł: tak, lecz nie wiem, czy jesteś w stanie to wziąć…
Ta odpowiedź mędrca miała wręcz rozsierdzić aroganckiego wówczas UG. Jak to, jest coś, czego ja nie jestem w stanie wziąć? Ta odpowiedź wpadła do umysłu UG niczym potężny, groźny ładunek z opóźnionym, jak się miało okazać, zapłonem. Niczym atomowa mantra, odpowiedź Ramany została „zainstalowana” w umyśle młodego UG. Po to, żeby za jakiś czas rozedrzeć ten umysł na strzępy. Tu właśnie tak naprawdę zaczyna się jedna z najbardziej dramatycznych opisanych historii duchowego przebudzenia.
Minęło kilka następnych lat, w czasie których UG „wypełnił” rozmaite społeczne programy jak małżeństwo, rodzina, dzieci, działalność zarobkowa. Wypełnił, ale zarazem czuł, że przynajmniej w jego życiu te programy „nie działają”. Wszystko zmierzało ku temu, że UG został sam, bez pieniędzy, bez perspektyw. Gdzieś około trzydziestego piątego roku życia UG zauważył, że następuje w nim coraz silniejsza przemiana. Stwierdził na przykład, że dysponuje rozszerzającym się spektrum zdolności parapsychicznych. Spojrzawszy na człowieka, był w stanie odczytać jego przeszłość i przyszłość. Zaczęło poszerzać się pole postrzegania, które ze zwykłego stawało się panoramiczne. Z kolei ci, którzy znali UG wcześniej i mieli możliwość spotykać go wówczas, stwierdzali, że UG w dosłownym tego słowa znaczeniu zaczynał młodnieć. Coś się działo w jego umyśle, co odblokowało możliwości uśpione dotąd w ludzkim ciele. Ten proces odblokowywania potencjału natężał się z każdym kolejnym rokiem.
Szwajcarska przystań
Na skutek splotu przedziwnych życiowych okoliczności Hindus, UG Krishnamurti, trafił w końcu do Szwajcarii, gdzie w sensie dosłownym znalazł opiekę i ochronę w tym szczególnym momencie swego życia, kiedy właściwie zupełnie zanikła w nim wola jakiegokolwiek działania. Bez niej UG stał się niczym liść na wietrze, miotany z miejsca na miejsce. W tym punkcie jego życia przejawiła się w pełni synchroniczność, będąca jakby kartą wizytową wszechobecnej siły, zwanej przez jednych życiem, przez innych Bogiem. UG, który zamieszkał w małej miejscowości Gstaad, dowiedział się, że nieopodal, w pobliskim Saanen, swoją europejską bazę znalazł słynny „nauczyciel świata”, Jiddu Krishnamurti. Trzeba było tylu lat, tylu rozmaitych niezwykłych życiowych wydarzeń i okoliczności, żeby ci dwaj znowu znaleźli się blisko siebie, jak było to niegdyś w czasach Towarzystwa Teozoficznego.
UG postanowił zatem, że skoro Jiddu jest tak blisko, wykorzysta okazję i uda się do sąsiedniej miejscowości, żeby wysłuchać dyskursu słynnego już wówczas w świecie swego rodaka, licznie tam odwiedzanego przez głównie intelektualnie nastawionych duchowych aspirantów. Akurat „oświecenie” było motywem przewodnim dyskursu w dniu, kiedy do Saanen dotarł UG. W pewnym momencie wsłuchiwania się w słowa Jiddu UG stwierdził z nieprawdopodobną pewnością, że w stanie „oświecenia”, o jakim opowiada nauczyciel świata, znajduje się już od dawna.
Atomowa eksplozja
W tym momencie, jakby zamknięty został jakiś niewidzialny obwód elektryczny, we wnętrzu UG prawie dosłownie nastąpiła eksplozja. Tak przynajmniej później relacjonował UG to doświadczenie. Według jego opisu eksplozja energii i światła, które wpłynęło w niego z intensywnością „miliona słońc” z Bhagawadgity, całkowicie zmieniła jego stan. UG położył się na pobliskiej ławce i zaczął umierać. Jego ciało weszło w stan śmierci klinicznej. Kiedy UG trafił do domu, sytuacja wcale się nie poprawiła. Jego ciało dosłownie zaczęło „zawieszać” swoją aktywność, żeby rozbudzić się do życia po czterdziestu kilku minutach. Za każdym razem po takim samym interwale.
Ale to nie było najgorsze. Okazało się, że po tej atomowej eksplozji, jak określał to sam UG, stracił całą pamięć. I to nie tylko tego, kim jest, jak się nazywa, ale w ogóle pamięć wszystkiego. Stał się jak dziecko, które przychodząc na świat, nie wie niczego. Nie wiedział, czym są i do czego służą sprzęty w pokoju, w którym leżał na łóżku. Nie wiedział też niczego o łóżku. Jego umysł stał się najdoskonalszym przypadkiem „tabula rasa”. Żadnej wiedzy o czymkolwiek. Również o sobie, a nawet, że jest mężczyzną. Nieuwarunkowany żadną wiedzą o sobie, organizm UG zaczął szaleć. Przebudziły się wszystkie gruczoły dokrewne, niektóre z nich były już od dłuższego czasu uśpione. Organizm UG przestał wiedzieć, czy jest organizmem mężczyzny czy kobiety, gdyż nie miał w pamięci żadnych informacji, do kogo „należy”.
Sytuacja UG stała się wręcz tragikomiczna, kiedy zauważył, że z lewej strony zaczyna wyrastać pierś. Normalna kobieca pierś. Działo się tak przez następne trzy lata, aż znowu ciało nie zaczęło przekonywać się, że należy do mężczyzny. Jednak inne gruczoły ciągle były aktywne. Innym niesamowitym zjawiskiem, jakie dotknęło ciało UG, było wydzielanie się na nim szarego proszku czy popiołu, w hinduizmie nazywanego wibhuti. UG już później zinterpretował to zjawisko tak, że ten popiół to nic innego jak myśl. Myśl, która zmieniła swój stan energetyczny i z energii stała się materią w jej doskonale bezforemnej postaci popiołu.
Teoria myśli jako bytów
Według UG to nie my, jak uważa zdecydowana większość ludzkości, jesteśmy generatorami myśli, lecz jedynie reaktorami reagującymi na nie, istniejące w uniwersalnym polu myśli. Każdy z nas ma myśli przeznaczone wyłącznie dla siebie, gdyż każdy z nas jest swoistą anteną odbierającą fale, czyli myśli o określonej długości. Każdy z nas jest inną anteną, gdyż wszyscy różnimy się wyposażeniem genetycznym. Myśl, według UG, potrzebuje nas, gdyż po prostu żywi się naszą energią. Jakiekolwiek nasze pragnienie natychmiast wywołuje myśli, które spływają do nas. Myśli te następnie modyfikują się o aktualny zasób naszej pamięci i zreplikowane, czyli powielone, ale i odnowione, żyją dalej. I tak do następnego pragnienia. Nie ważne, jakiego. Ponieważ w przypadku UG, kiedy przestała funkcjonować jego pamięć, nieliczne myśli, jakie przypływały, nie znajdowały „zasilenia” i zmuszone zostawały do zmiany stanu energetycznego na materię. Spopielały się bądź, jak mówił UG, jonizowały się.
Do tej dramatycznej przemiany UG doszło u niego w czterdziestym dziewiątym roku życia. Wtedy to narodził się dosłownie ludzki mutant, człowiek w zenicie swoich biologicznych możliwości, niespętany wiedzą, kulturą. Mutant, a zarazem przepiękny ludzki kwiat, który przez następne czterdzieści lat życia roztaczał wokół siebie niesamowitą aurę inności, niezwykłości. Narodził się prawdziwy człowiek, któremu zdarzyło się odrzucić cały balast cywilizacyjny i kulturowe obciążenia, religijne iluzje. Narodził się mistrz.
Stan naturalny
UG nigdy nie mówił o sobie „mistrz”, co najwyżej stwierdzał, że jest w pełni rozwiniętym kwiatem bądź człowiekiem u szczytu swojego człowieczeństwa. Nie znosił też słowa oświecenie, zamiast niego używał terminu stan naturalny, stan tak naprawdę naturalny dla każdego, ale znany zarazem nielicznym, gdyż w taki czy inny sposób tylko nielicznym udało się uciec z niewoli kultury, cywilizacji i mogli stać się w pełni rozwiniętymi kwiatami ludzkimi, ludźmi w apogeum człowieczeństwa. Jednak stan naturalny, prawdziwy potencjalny stan każdego z nas, nie jest możliwy do osiągnięcia siłą woli. Nie można dotrzeć do niego na skutek wysiłku, rozmaitych praktyk tak zwanych duchowych, sadhan, medytacji, modlitw. Jest to wydarzenie czysto, z ludzkiego punktu widzenia, losowe i niemożliwe do sprowokowania wolicjonalnie.
„Kogo wybierze, temu się przejawi”, głosi Katha Upaniszada, ale, jak mówił UG, uczeni w piśmie cytują pisma w ogóle ich nie rozumiejąc. Podobną wręcz niemożliwość osiągnięcia tego stanu głosi też zresztą wręcz wyświechtana od cytowania Bhagawadgita: „Szuka mnie jeden na tysiąc, znajduje jeden na milion”, co znaczy tyle, że jest to zdarzenie poza zasięgiem woli. Jest to coś, co wydarza się na przekór wszelkim próbom, wszelkim wysiłkom. Ludzie zresztą nie przyjmowali na ogół słów UG, gdyż ich system uwarunkowania nie pozwalał im zaakceptować tego przesłania.
Nasza cywilizacja od zarania dziejów nakazuje starać się, podejmować wysiłek, zmierzać niestrudzenie do wytyczonego celu. UG wszystko to kwestionował, dodając dla wywołania jeszcze większego wstrząsu u słuchających, że nie ma żadnego celu do osiągnięcia. Biegamy, zabiegamy, kręcimy się w kółko, uważając, że gdzieś tam za horyzontem jest punkt, do którego musimy dotrzeć. A punktu takiego najzwyczajniej nie ma. „Nie ma celu do osiągnięcia, niczego do zdobycia, niczego do zrozumienia…” Cała nasza cywilizacja, cała nasza kultura, włącznie z systemami religijnymi, zbudowane są na fałszywych założeniach. W związku z tym ludzkość, jako cywilizacja, skazana jest na upadek czy zagładę, gdyż będąc zbudowana na fałszywych założeniach, kreuje coraz więcej problemów, których ostatecznie nie będzie w stanie rozwiązać. I upadnie czy ulegnie zagładzie.
Religia jako biznes
UG nie widział dla ludzkości żadnego ratunku. Zjazd po równi pochyłej rozpoczął się już dawno, a teraz przyśpieszył. I znikąd ratunku i pomocy. A na pewno nie ze strony religii czy wszelakich systemów duchowych. UG był wobec nich wręcz niechętny. Jako człowiek urodzony i wychowany w Indiach był zdecydowanie niechętny tamtejszemu systemowi religijnemu, który, jak takie systemy na całym świecie, wyrodził się w biznes. Wyjątkowo krytyczny był wobec zjawiska awatarów. „Jeśli ktoś twierdzi, że nim jest, to kopnij gościa i pogoń go, gdzie pieprz rośnie. Taki ktoś zawsze będzie budował kolejne świątynie, tworzył kolejne organizacje i zbierał dotacje. Jak cała nasza tak zwana kultura, będzie tylko przyśpieszał pęd ku zagładzie, podtrzymując chory z gruntu mechanizm cywilizacyjny. A sam nie będzie w stanie dać niczego, żadnego pozytywnego rozwiązania. I nikt inny też nie będzie w stanie go dać. Bo rozwiązania takiego po prostu nie ma. Kto twierdzi, że jest, jest tylko zwykłym kuglarzem, który chce ogłupić ludzi.”
UG również nie oferował takiego rozwiązania. Kiedy ktoś przychodził do niego po pomoc, UG stwierdzał: jesteś zgubiony i będziesz zgubiony. Na poziomie słów UG bywał bardzo ostry, twardy, wręcz cyniczny, ale w ten sposób, być może od czasu do czasu udawało mu się rozlużniać u niektórych kulturowe okowy, jakimi byli spętani. Był niczym mistrz zen.
Jako człowiek natomiast był ciepły, przyjazny, przyjacielski. Miał tylko, jak twierdził, samych przyjaciół, nie uczniów, nie wyznawców. Nie było uczniów, gdyż nie było żadnego systemu nauk. UG nie wygłaszał wykładów. Po swoim wewnętrznym kataklizmie wygłosił tylko jeden jedyny raz publiczny wykład. Później już były tylko rozmowy z przyjaciółmi, odpowiedzi na zadawane przez nich pytania. Ale z czasem UG uznał, że nawet ta forma spotkań do niczego nie prowadzi. Ludzie na całym świecie tak naprawdę zadają wszędzie te same pytania. O przyszłość, przeznaczenie, wolną wolę, miłość, Boga. I na pytania te tak naprawdę nie ma odpowiedzi. A właściwie to są, gdyż ludzkość dysponuje samymi odpowiedziami. Bez tych przyniesionych przez kulturę odpowiedzi nie byłoby pytań. Pytamy więc tylko dlatego, że znamy odpowiedzi.
W ogóle według UG wszelkie sesje pytań i odpowiedzi są bez większego znaczenia, gdyż w ich trakcie ludzie wyłącznie wymieniają się zawartością swoich „twardych dysków”, czyli pamięci. Tak naprawdę nikt nikogo nie jest w stanie obiektywnie słuchać, gdyż wszystko, co słyszymy, jest natychmiast interpretowane i z powrotem wyrzucane na zewnątrz. Nie ma więc tak naprawdę czegoś takiego jak dialog, tak zwane dialogi, takie czy inne, to tylko setki niezależnych monologów. Jesteśmy tak skonstruowani jako gatunek. Jesteśmy, ni mniej, ni więcej, tylko całkiem nieźle skonstruowanymi biologicznymi robotami.
Siła życia
Kto nas skonstruował? UG uważał, że stało się to samo na drodze ewolucji, o ile zastrzegał, coś takiego jak ewolucja w ogóle istnieje. Czy zrobił to Bóg? To słowo było szczególnie źle widziane w osobistym słowniku UG. Bóg to dla UG zaledwie słowo stworzone przez kulturę na określenie najwyższej przyjemności, której nikt nie doświadczał, ale za to mógł żyć konceptem takowej. Bóg to tylko kulturowe słowo-wytrych, na dźwięk którego ludzie kiwają głowami, że wiedzą. Podobnie słowo miłość. Wszyscy o niej mówią, ale nikt nie wie, co to jest, oczywiście o ile nie jest to kojarzone z pożądaniem i instynktem rozmnażania. A przy okazji, tym co według UG trzyma nas razem jako społeczeństwa czy społeczności, to nie żadna tam miłość, ale tylko i wyłącznie strach. Przenikający całą naszą istotę, zapisany wręcz na poziomie komórkowym. A miłość to tylko placebo na ten wszechobecny strach, podobnie jak Bóg.
Kto więc „kryje się” za tym wszystkim? UG nie używał wielkich słów. Dla niego tym czymś było coś, co nazywał życiem. Dodawał jednak, że nie wiemy, nikt nie wie i nigdy nie będziemy wiedzieli, czym ono jest, mimo istnienia rozlicznych jego definicji, od naukowych po religijne. Według UG to życie żyje i z jego punktu widzenia w ogóle nie ma więc zjawiska śmierci, z tym samym i narodzin. Życie żyje cały czas i z tej perspektywy UG is still alive, zmienił tylko formę na, ujmując to subtelnie, pięć elementów. Pięć elementów, a nie żadna tam dusza. Żadnej duszy, żadnej karmy, żadnej reinkarnacji. Dla UG były to też tylko puste kulturowe słowa-wytrychy, tak naprawdę nic nie mówiące. Religie i kultura stworzyły te słowa jako odpowiedź na strach przed śmiercią, jako swoiste leki na paraliżujący strach drzemiący w każdym z nas. Wszystkie te słowa pocieszenia były dla UG tylko pustymi dźwiękami bez znaczenia i to starał się przekazać tym, którzy do niego przychodzili i którzy nie bali się spojrzeć okrutnej prawdzie w oczy.
Pamiętajcie! Nie ma niczego do zdobycia! Nie ma niczego do zrozumienia. Tak naprawdę nie ma dla was niczego, gdyż jedną iluzję zaraz zastąpicie następną. Bóg, karma, reinkarnacja, dusza, wyższe wymiary, aniołowie, to tylko i wyłącznie iluzje. Powstały, żeby jakoś złagodzić niepokój istnienia. A skąd ten głęboki niepokój? Za tym wszystkim kryje się myśl. Zrodziła się kiedyś, u zarania gatunku ludzkiego, jako być może całkiem uboczny produkt procesu ewolucyjnego. Zrodziła się i zaczęła żyć swoim niezależnym życiem. Z czasem myśli stworzyły swoje odrębne od ludzkiego królestwo. Żyją i stale replikują, odnawiając się o zaktualizowane zasoby naszej pamięci. Ale tak naprawdę to ciągle te same stare, powstałe u świtu ludzkości myśli, tylko już w nowej szacie. Żyją i do życia potrzebują energii. A tę dostarczają im ludzie ze swoimi żądzami, absurdalnymi i rozbuchanymi pragnieniami, chorymi ideami, dla których nawet potrafią umierać.
Energia pragnienia
Każdy ruch w stronę zaspokojenia pragnienia to nic innego jak emocja, a emocja to nic innego jak energia. I nie jest ważne, jakiego to rodzaju pragnienie, czy pragnienie boskości, seksualne czy jakieś inne, to ciągle tylko pragnienie. A z nim związana jest emocja. Człowiek tak naprawdę nie tworzy myśli, tylko ją odbiera, a odbierając zasila energetycznie. I o to w tym wszystkim chodzi.
UG nie miał co do tego jakichkolwiek złudzeń. Wiedział, że jako człowiek w stanie naturalnym, a więc człowiek ze zredukowaną kulturową pamięcią, nie jest najlepszą pożywką dla myśli. Dlatego umierały w jego bliskości „z głodu”, zmieniając stan energetyczny na materię bezforemną, czyli popiół, czyli wibhuti, jak kto woli. Właśnie tak interpretował UG zjawisko, które go dotknęło. Dlatego tak często jego ciało było obsypywane właśnie przez ten popiół, efekt jonizacji myśli. Ale królestwo myśli jest potężne. Na tyle, że chyba nieodwołalnie zawładnęło królestwem ludzi. Cała nadzieja w tym, że nie „zaduszą” swego żywiciela, czyli ludzkości.
A jeśli jednak ludzie będą musieli w końcu zejść ze sceny ewolucyjnej, to w kolejce, by ich zastąpić jako żywiciele, czeka wiele innych gatunków. Gdyż, jak często stwierdzał UG, człowiek, wbrew kulturowo-religijnym nonsensom, nie jest ani panem, ani koroną stworzenia, lecz zaledwie jednym z miriadów elementów w układance zwanej życiem.
Kwiat ludzkości
UG Krishnamurti żył przez czterdzieści lat jako człowiek w stanie naturalnym, wolny od kulturowego bagażu, od iluzji religijnych, od pragnienia osiągnięcia czegokolwiek. Nie głosił nauk, nie budował organizacji, nie obiecywał zbawienia. Spotykał się tylko z przyjaciółmi, dzieląc się swoim unikalnym doświadczeniem i perspektywą. Był żywym dowodem na to, że możliwy jest inny sposób bycia, wolny od uwarunkowań, którymi spętana jest większość ludzkości. Był, jak sam o sobie mówił, w pełni rozwiniętym kwiatem człowieczeństwa, który przez sam fakt swojego istnienia pokazywał, że stan naturalny, choć nieosiągalny poprzez wysiłek, jest realny i możliwy. Kiedy umarł w wieku osiemdziesięciu dziewięciu lat, nie pozostawił po sobie żadnej organizacji, żadnego systemu nauk, żadnych świątyń. Pozostawił tylko wspomnienie człowieka, który żył poza iluzją i który do końca był wierny swojej naturze, wierny życiu, które przez niego płynęło.
